Montenegro schiereiland Luštica

Luštica is maar een deel van een grotere reis door het land: andere ideeën verzamelden we in onze gids over de belangrijkste plekken in Montenegro.

En wil je van Luštica niet alleen herinneringen meenemen maar ook mooie foto's, dan helpen we je graag: we zijn fotografen en wonen zelf in Montenegro.

Waar ligt het schiereiland Luštica en wat maakt het bijzonder

Het schiereiland Luštica ligt precies bij de ingang van de baai van Kotor: aan de ene kant het rustige water van de baai, aan de andere kant de open Adriatische Zee. Het bewaakt als het ware de ingang van de baai, en daarom speelde het eeuwenlang de rol van beschermer. Vandaar de oude forten aan zijn kusten.

Bestuurlijk is Luštica verdeeld over twee gemeenten. Het verre deel van het schiereiland, met de stranden Žanjice, Mirišta en Arza en het dorp Rose, hoort bij Herceg Novi. De oostkant, met de dorpen Radovići en Krašići, het zandstrand Plavi Horizonti en het resort Lustica Bay, hoort bij Tivat. Op het schiereiland liggen ongeveer vijftien dorpjes en meer dan twintig oude kerkjes.

Luštica heeft een heel eigen karakter: olijfgaarden, stenen dorpjes, smalle weggetjes en helder water. Eromheen strekt zich de baai van Kotor uit met bergen en stille baaien. Het is een van de weinige plekken aan de kust waar bijna niets grootschaligs is gebouwd.

De stranden van Luštica: waar je heen gaat en waarom ze de moeite waard zijn

De stranden zijn dé reden om naar Luštica te komen. In het verre deel van het schiereiland wachten wilde kiezelbaaien met helder water, en aan de kant van Tivat ligt het enige grote zandstrand van het hele schiereiland. Zo verschillen ze.

Žanjice en Mirišta

Žanjice is de klassieker van Luštica: een brede kiezelbaai aan de rand van het schiereiland, een van de geliefdste van de hele kust. Het water is er verrassend helder, en in de zomer komen er excursieboten vanaf zee aanleggen. Vlak ernaast ligt Mirišta, iets rustiger en met schaduw van de dennen. Ertegenover ligt in zee een piepklein eilandje met het kerkje Gospa od Milosti, Onze Lieve Vrouw van Barmhartigheid, een heel schilderachtig plaatje.

Naar dit verre deel van het schiereiland rijdt geen openbaar vervoer, dus je gaat er het best met de auto of met de boot heen. In de zomer kan het druk zijn op Žanjice, terwijl het op het naastgelegen Mirišta meestal rustiger is.

Arza en Dobreč

Arza en Dobreč zijn voor wie volledige afzondering zoekt. Het strand van Arza is een klein wild baaitje met kristalhelder water, pal onder het oude fort Arza op de landtong. Het strand is nauwelijks ingericht, dus neem water en alles wat je nodig hebt zelf mee. Het fort zelf bekijk je beter van een afstand, vanaf het strand of vanaf het water: het is in privébezit, en naar binnen komen is lastig.

Dobreč is nog afgelegener: een piepklein kiezelbaaitje dat je alleen vanaf het water kunt bereiken. Er loopt geen weg naartoe, en juist daarom blijft het ongerept. Je komt er met de boot of met een watertaxi om in alle stilte te zwemmen.

RT Veslo is nog zo'n wilde plek voor liefhebbers van afzondering: een camping op de klippen pal aan zee, en het water is er verrassend blauw. Vanaf de rotsen kun je zo het water in springen en vissen, een echt strand is er niet, alleen stenen en de open Adriatische Zee.

Plavi Horizonti

Plavi Horizonti is het tegenovergestelde van de wilde baaien aan de verre rand. Het strand ligt in de baai van Pržno bij het dorp Radovići, aan de kant van Tivat. Dat is een zeldzaamheid aan de kust van Montenegro: lang, zacht zand, en het water blijft tot ver uit de kust ondiep. Het strand heeft de Blauwe Vlag, eromheen staan olijf- en cipresbomen, er is een betaalde ingang, ligstoelen en een restaurant. Vanaf Tivat en vanaf Kotor is het ongeveer 15 minuten rijden.

De Blauwe Grot en boottochten

De Blauwe Grot, in het lokaal Plava špilja, is een zeegrot in de kalkrotsen van Luštica. Ze is beroemd om haar gloed: het zonlicht valt door het water, weerkaatst op de lichte bodem en zet de grot in een felblauw licht. Naar binnen kom je alleen vanaf het water, met de boot.

Meestal bezoek je de Blauwe Grot als onderdeel van een boottocht. Zo'n tour duurt ongeveer 3 uur en combineert vaak de grot zelf, het eiland Mamula en het strand Žanjice. De boten vertrekken vanaf de jachthaven van Lustica Bay en uit Herceg Novi, en de vaart naar de grot duurt ongeveer 15-20 minuten. Vraag het precieze programma en de prijs na bij de aanbieder: die verschillen per seizoen en per boot.

Veel tochten starten ook vanuit Kotor, dus je kunt de boottocht desgewenst combineren met een bezoek aan de oude stad.

De oude forten: Arza, Mamula en het Oostenrijks-Hongaarse erfgoed

Luštica sluit de ingang van de baai van Kotor af, en daarom zijn haar kusten eeuwenlang versterkt. Het bekendste fort is Mamula, op een klein eilandje vlak bij de landtong. Het is een rond Oostenrijks-Hongaars fort, gebouwd in 1853. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat er een Italiaans gevangenkamp op het eiland, en in 2023 is het fort omgebouwd tot een luxe hotel. Naar binnen kom je nu dus alleen als hotelgast, en voor de gewone reiziger is Mamula vooral een indrukwekkend gezicht vanaf het water tijdens een boottocht.

Mamula, het fort Arza op de landtong en het fort Prevlaka vormden samen één Oostenrijks-Hongaars verdedigingssysteem dat de ingang van de baai bewaakte. Later, in 1895-1897, werd op het schiereiland nog een ring van forten en batterijen gebouwd: Luštica, Kabala, de batterij Klinci. Het fort Grabovac op de gelijknamige heuvel dekte Luštica en Tivat. Het fort Arza zelf rijst op boven het gelijknamige strand en is gebouwd rond het midden van de 19e eeuw.

Al deze forten zijn goed te zien vanaf het water tijdens een boottocht, en dat is op zich al een reden om het water op te gaan.

De dorpen van Luštica: Rose, Klinci, Radovići en Krašići

Achter de stranden en forten schuilt het stille, bewoonde Luštica, dat op zich ook een reden is om te komen. Rose is een van de oudste kustdorpjes: aan de kade staan nog kapiteinshuizen uit de 17e en 18e eeuw, en in de kleine taverna's aan het water serveren ze verse vis. Boven het dorp rijst op de heuvel het fort Kabala, waar een kort pad van ongeveer 150 meter heen loopt.

Klinci is een dorp tussen de olijfgaarden met zorgvuldig gerestaureerde stenen architectuur. Radovići en Krašići zijn rustige dorpen aan de kant van Tivat: in Radovići staat de kerk van de heilige Nikolaas, in Krašići de kerk van de heilige Rochus. Dit is de trage, echte kant van het schiereiland, waar het fijn is om gewoon rond te dwalen tussen steen en olijfbomen.

Wild Luštica of Lustica Bay: wat is het verschil

Als je naar Luštica komt, is het goed om te weten: het schiereiland leeft in twee vormen. Het grootste deel is wilde, bijna ongerepte natuur: kiezelbaaien, olijfbomen, stenen dorpjes en smalle weggetjes. En aan de kant van Tivat is een modern resortstadje verrezen, Lustica Bay.

Lustica Bay is een nieuwe stad aan het water met een jachthaven, een boulevard en hotels. Er is een Marina Village met een wandelboulevard, het vijfsterrenhotel The Chedi Luštica Bay en het hotel Centrale onder het merk Angsana, en verder actieve recreatie: zeilen, kajakken, suppen, fiets- en wandelroutes. De golfbaan van Gary Player wordt hier nog aangelegd en is nog niet open.

Wil je geen stille wilde baai maar reuring en muziek, dan zijn er op het schiereiland ook strandclubs. Almara in Lustica Bay, en verder Movida en Nikki Beach zijn een levendig alternatief voor de kiezelbaaien, met ligstoelen en een bar aan het water.

Hoe kom je op het schiereiland Luštica

Luštica ligt vlak bij de badplaatsen van de baai van Kotor, dus er komen is niet moeilijk. De dichtstbijzijnde luchthaven is Tivat, van daaruit is het schiereiland het snelst te bereiken. Dit zijn de belangrijkste opties.

• Met de auto. Van de luchthaven van Tivat naar Lustica Bay is het ongeveer 12 km, de rit via de afslag bij Radovići duurt 15-20 minuten. Naar het verre deel van het schiereiland, naar Žanjice en Mirišta, rijd je makkelijker via de kant van Herceg Novi.
• Veerpont Kamenari-Lepetane. Even voor de duidelijkheid: de veerpont zelf gaat niet naar Luštica. Hij steekt alleen de smalle doorgang van de baai over, de zeestraat Verige, in ongeveer 5 minuten, en bekort zo de route vanaf de kant van Kotor en het noorden van de baai met zo'n 30 km omrijden. Voor het schiereiland zelf heb je nog steeds een auto of transfer nodig. De overtocht kost € 5 per auto, voetgangers en fietsers gratis. Overdag varen de veerponten ongeveer elke 20 minuten, de precieze dienstregeling vraag je ter plaatse na.
• Watertaxi. Uit Herceg Novi, vanaf de pier Škver, vaart er een watertaxi naar Žanjice, de tocht duurt ongeveer 15-20 minuten. De prijs is ongeveer € 5 en hangt af van het seizoen.
• Met de boot. Veel baaien en de Blauwe Grot bekijk je het makkelijkst vanaf het water, tijdens een boottocht.

Waar te eten op Luštica

Een apart genoegen op Luštica is een lunch of diner pal aan het water. Veel restaurants zijn er niet, maar de plekken die er zijn, vinden we zelf fijn en raden we van harte aan.

• Miriste: een restaurant direct op het strand van Mirišta, verse vis en zeevruchten pal aan het water, rustig en huiselijk.
• Porto Adriatic: op het strand van Žanjice, een handige plek om tussen het zwemmen door te lunchen.
• Ribarsko selo: een restaurant en klein strandclubje op een rots met een mooi uitzicht op zee, prijzen boven het gemiddelde.
• Restaurants in Lustica Bay: aan de boulevard van de jachthaven liggen een paar cafés en restaurants, van ochtendkoffie tot diner, met resortprijzen.
• Nikki Beach: restaurant en strandclub, hip en levendig, prijzen boven het gemiddelde.

Wanneer kun je het best naar Luštica

Zwemmen en zonnen op Luštica is het prettigst van mei tot begin oktober. Juli en augustus zijn de heetste en drukste maanden: het water is warm, maar op populaire stranden als Žanjice kan het vol zijn. Ons advies: als je kunt kiezen, kom dan in juni of september. De zee is dan al of nog warm, er is veel licht en merkbaar minder mensen, en de wilde baaien worden weer stil.

In het voor- en najaar is Luštica extra mooi voor rustige wandelingen: zacht licht, groene of goudkleurige olijfhellingen en lege paden. Over de sterke en zwakke kanten van een vakantie in het land schreven we eerlijk in onze gids over de voor- en nadelen van een reis naar Montenegro.

Veelgestelde vragen over Luštica

Schiereiland Luštica: korte conclusie

Het schiereiland Luštica is het stille, groene en nog altijd wilde deel van Montenegro bij de ingang van de baai van Kotor. Je komt er voor afgelegen kiezelbaaien, het zandstrand Plavi Horizonti voor gezinnen, de Blauwe Grot, de oude forten en de stenen dorpjes, en het comfort van het resort Lustica Bay is altijd dichtbij. Om je reis breder te plannen, kijk je in onze gids over de nationale parken van Montenegro.

Wij, Mariia Sosnina en Vasilii Khmelev, wonen en fotograferen al meer dan 10 jaar in Montenegro. Zoek je een fotograaf in Montenegro die je het schiereiland van zijn mooiste kanten laat zien, stuur ons dan gewoon een bericht.